Nie ukrywam, 偶e ten wpis pojawi艂 si臋 par臋 lat temu, na innym blogu, w troch臋 innej rzeczywisto艣ci. Pisa艂em go nied艂ugo po przej艣ciu na diet臋 bezmi臋sn膮 (kt贸ra docelowo sta艂a si臋 niemal w 100% ro艣linna). W 2013 roku w Polsce to ca艂y czas by艂o co艣 egzotycznego. Widzia艂em w贸wczas potrzeb臋 pokazywania, 偶e w 艣wiecie weganizm i wegetarianizm funkcjonuj膮 jako normalne, popularne postawy spo艂eczne – jedne z wielu. St膮d pomys艂 na pokazanie po prostu znanych os贸b, kt贸re okre艣la艂y si臋 jako weganie lub wegetarianie. Poni偶ej tamta lista + kilka nowych nazwisk, bo przecie偶 5 lat to szmat czasu, a dieta ro艣linna ca艂y czas odnotowuje rosn膮c膮 popularno艣膰.

Z oryginalnego posta:

Spotykamy si臋 w trakcie naszego 偶ycia z ca艂膮 seri膮 mit贸w. Wiele z nich dotyczy spraw codziennych, w tym od偶ywiania. Dieta wega艅ska prowadzi do chor贸b, os艂abia organizm. Musimy聽je艣膰 mi臋so, bo jeste艣my gatunkiem mi臋so偶ernym. Sportowcy musz膮 je艣膰 du偶o mi臋sa i nabia艂u, bo bez tego nie dostarcz膮 organizmowi odpowiedniej ilo艣ci聽bia艂ka. Bez sk艂adnik贸w zawartych w produktach zwierz臋cych nasze m贸zgi nie b臋d膮 odpowiednio funkcjonowa膰. Generalnie,聽weganizm聽i聽wegetarianizm, s膮 szkodliwe dla naszego cia艂a i umys艂u. Dupa. Oto kilka kontrprzyk艂ad贸w鈥

(reszty nie b臋d臋 pisa艂 w formie cytatu, bo ci臋偶ko by si臋 to czyta艂o 馃槈 )

Im mo偶esz powiedzie膰, 偶e dieta wega艅ska jest nieodpowiednia dla sportowc贸w:

Tenis: Venus i Serena Williams

Od nastu lat topowe tenisistki 艣wiata. Ma艂o kto przez tak d艂ugi czas utrzymuje wysok膮 form臋. Absolutne gwiazdy 艣wiatowego tenisa. Venus cierpi na chorob臋 autoimmunologiczn膮, kt贸ra objawia si臋 b贸lami staw贸w, uszkodzeniem gruczo艂贸w 艂zowych i poczuciem du偶ego zm臋czenia. Gdy zdiagnozowa艂a t臋 chorob臋 (zesp贸艂 Sj枚grena) przesz艂a na聽diet臋 wega艅sk膮. Serena, aby wesprze膰 siostr臋 tak偶e przesz艂a na ten spos贸b聽od偶ywiania. W dalszym ci膮gu trenuj膮 i startuj膮 w zawodach. Je艣li dla ciebie argumentem przeciwko redukcji ilo艣ci mi臋sa w jad艂ospisie jest to, 偶e chodzisz dwa razy w tygodniu na basen lub si艂owni臋, to ju偶 wiesz, 偶e nie jest to sensowne uzasadnienie. Je艣li ju偶 jeste艣my przy tenisie, to dodam jeszcze, 偶e聽Martina Navratilova聽(jedna z najlepszych tenisistek wszechczas贸w) te偶 nie jad艂a聽mi臋sa.

Strongman: Patrik Baboumian

Ju偶 o nim pisa艂em w tek艣cie o聽wega艅skim strongmanie (edit: mo偶e uda mi si臋 i ten tekst odzyska膰 ze starego bloga – w贸wczas podlinkuj臋), wi臋c nie b臋d臋 si臋 powtarza艂. Powiem tylko, 偶e Patrik przeszed艂 na wegetarianizm, a nast臋pnie na聽weganizm, po czym zosta艂 mistrzem w zawodach strongman贸w w Niemczech.

Boks: Timothy Bradley

Utytu艂owany pi臋艣ciarz zawodowy. Nie jest mo偶e tak znany szerokiej publiczno艣ci jak bracia Kliczko, czy聽Mike Tyson, ale to g艂贸wnie dlatego, 偶e walczy w ni偶szych kategoriach wagowych. Stoczy艂 31 walk i 偶adnej nie przegra艂. Zdoby艂 pasy mistrzowskie federacji WBO i WBC (odpowiednio w kategorii p贸艂艣redniej i dwukrotnie junior p贸艂艣redniej). Je艣li chodzisz na boks i traktujesz to jako argument, aby聽musie膰聽je艣膰 mi臋so, to si臋 ok艂amujesz. Wspomina艂em co艣 o Mike鈥檜 Tysonie? W艂a艣nie doczyta艂em, 偶e te偶 jest聽weganinem.

Ultramaratony: Brendan Brazier, Scott Jurek, Dave Scott, Fiona Oakes

A mo偶e uprawiasz sporty wytrzyma艂o艣ciowe i nie wyobra偶asz sobie聽diety bezmi臋snej聽przy podejmowanym wysi艂ku? W takim razie polecam zapozna膰 si臋 z sylwetk膮 Brendana Braziera (i jego publikacjami). Brendan jest utytu艂owanym kanadyjskim triatlonist膮 i ultramarato艅czykiem. Da si臋? Da si臋. Podobnie wygl膮da sytuacja Scotta Jurka (ostatnio nawet w Dzie艅 Dobry TVN go widzia艂em ;P), kt贸ry biega najci臋偶sze ultramaratony na 艣wiecie i jest jednym z najbardziej utytu艂owanych sportowc贸w w swojej dziedzinie! Warto wymieni膰 tak偶e Dave鈥檃 Scotta. Jest on znany z rekordowej liczby zwyci臋stw w presti偶owym triatlonie Iron Man (3,86 km p艂ywania, 180,2 km na rowerze i 42,195 km biegu). Wygrywa艂 a偶 6 razy, gdy przeszed艂 na聽wegetarianizm.

Wiele os贸b podkre艣la, 偶e wegetarianizm i weganizm to jaka艣 nowa moda i sportowcy przechodz膮 na ni膮, gdy ich organizmy ju偶 s膮 rozwini臋te, ukszta艂towane etc. Ot贸偶 jest wielu sportowc贸w, kt贸rzy nie jedz膮 mi臋sa od dziecka lub okresu dojrzewania i maj膮 si臋 艣wietnie. Za przyk艂ad mo偶e pos艂u偶y膰 Fiona Oakes, kt贸ra biega maratony w skrajnie nieprzyjaznych warunkach – na biegunach czy jak ponad 250-kilometrowy Marathon des Sables, na Saharze –聽 (tak… s膮 organizowane takie biegi).

W sportach wytrzyma艂o艣ciowych (ultramaratony, triatlon) jest naprawd臋 wielu wegan i wegetarian, kt贸rych nie b臋d臋 ju偶 tu bardziej szczeg贸艂owo opisywa艂, ale wymieni臋 z nazwiska,(kto chce, ten wygoogluje) – Ruth Heidrich,聽Michaela Copenhaver,聽Denis Mikhaylove, Ariel Rosenfeld, Ben Dame, Brendan Brazier,聽Alberto Pelaez Serrano i inni.

Skateboard: Goeff Rowley, Ed Templeton

Kto kiedykolwiek interesowa艂 si臋 skateboardingiem lub chocia偶by da艂 si臋 oczarowa膰 serii gier Tony Hawk鈥檚 Pro Skater powinien kojarzy膰 tego go艣cia. Ikona deskorolkowego 艣wiata. Owszem. Mo偶na by膰 wyluzowanym ziomkiem i weganinem jednocze艣nie. Aby ugruntowa膰 t臋 tez臋 dodam, 偶e weganinem jest tak偶e niejaki Steve-O z ekipy Jackass (chocia偶 akurat to mog艂oby s艂u偶y膰 jako argument, 偶e weganizm wp艂ywa destrukcyjnie na nasze m贸zgi鈥β:D聽).

Weganinem jest te偶 Ed Templeton, utytu艂owany skater, kt贸ry po latach kariery sportowej postanowi艂 zosta膰… artyst膮:

MMA: Jake Shields, Mac Danzig i Aaron Simpson

Kolejne przyk艂ady ze 艣wiata sztuk walki. Jake Shields jest zawodnikiem MMA. Ma na swoim koncie niema艂o sukces贸w, mi臋dzy innymi: mistrzostwo presti偶owych federacji Strikeforce i EliteXC (w wadze 艣redniej). Pokona艂 takich tuz贸w tego sportu jak: Dan Henderson, Carlos Condit, czy Yushin Okami (kt贸ry w marcu na gali UFC naklepa艂 Hectorowi Lombardo). Za przyk艂ad聽wega艅skich聽fighter贸w startuj膮cych w imprezach MMA mog膮 pos艂u偶y膰 tak偶e Mac Danzig oraz Aaron Simpson.聽Wegetarianinem聽jest natomiast zawodnik UFC聽Jon Fitch.

Lekkoatletyka: Carl Lewis

Carl Lewis nie by艂聽wege聽przez ca艂膮 swoj膮 karier臋 (sprintera i skoczka w dal). Jednak przeszed艂 na diet臋 bezmi臋sn膮, gdy przygotowywa艂 si臋 do startu w Mistrzostwach 艢wiata w Tokio w 1991 roku. P贸藕niej przyzna艂, 偶e by艂 to jeden z najlepszych sezon贸w w jego karierze. Zdoby艂 w贸wczas z艂oty medal w biegu na 100 metr贸w, w biegu 4脳100 metr贸w oraz srebrny w skoku w dal. Rok p贸藕niej zosta艂 mistrzem olimpijskim w skoku w dal i biegu 4脳100 m.

Wybitne, wega艅skie i wegetaria艅skie umys艂y

No dobra. Temat sportowc贸w chyba jest jasny. Przyjrzyjmy si臋 teraz znanym osobisto艣ciom, kt贸re nie pracuj膮 mi臋艣niami, a wi臋kszo艣膰 sukces贸w zawdzi臋czaj膮 swoim pot臋偶nym umys艂om, kreatywno艣ci i inteligencji. Ci, kt贸rych wymieni臋 to s艂awy i cz臋艣膰 z nich ju偶 nie 偶yje. Nie chodzi o to, 偶e wsp贸艂cze艣ni naukowcy nie s膮 weganami. Chc臋 po prostu poda膰 kilka znanych przyk艂ad贸w. Po prostu wi臋kszo艣膰 z nas wie, kim by艂 Albert Einstein, ale niekoniecznie orientujemy si臋 kim s膮 zesz艂oroczni laureaci Nagrody Nobla.

Tak,聽Albert Einstein by艂 wegetarianinem, a pod koniec swoich lat tak偶e aktywist膮 na rzecz praw zwierz膮t. Nie musz臋 chyba pisa膰, czym si臋 ten pan zajmowa艂 i z czego jest znany?聽Wegetarianami聽byli tak偶e (chocia偶 w kwestii paru z nich toczy si臋 dyskusja): Leonardo da Vinci, Izaak Newton, czy Karol Darwin. Ponadto w艣r贸d geniuszy 艣wiata nauki, filozofii i kultury, kt贸rzy stronili od mi臋sa, nale偶y wymieni膰 chocia偶by nast臋puj膮cych: Wolter,聽Henry David Thoreau,聽Lew To艂stoj, Leonardo da Vinci, Abraham Lincoln, William Szekspir, Franz Kafka, Antonio Gaudi, George Bernard Shaw, czy Giovanni Pico della Mirandola鈥 Lista robi wra偶enie, co?

Aktorzy, muzycy, gwiazdy- weganie i wegetarianie

Istnieje r贸wnie偶 wiele przyk艂ad贸w wegan i wegetarian ze 艣wiata gwiazd i celebryt贸w (wiele z nich jest obecnie wi臋kszymi autorytetami ni偶 Izaak Newton, czy Wolter). W艣r贸d ludzi filmu mo偶na wymieni膰聽wegan: Jamesa Camerona, Aleca Baldwina, Emily Deschanel (znan膮 z serialu Bones), Demi Moore, a tak偶e鈥 Pamel臋 Anderson; oraz聽wegetarian: Anne Hathaway, Natalie Portman, Foresta Whitakera, czy Maj臋 Ostaszewsk膮 z naszego, polskiego podw贸rka.

Tych, kt贸rzy twierdz膮, 偶e聽wega艅ska i wegetaria艅ska dieta聽s膮 dla mi臋czak贸w i postrzegaj膮 sami siebie jako mi臋so偶ernych twardzieli, mo偶e zaskoczy膰, 偶e mi臋sa nie jedz膮 tacy kozacy sceny hiphopowej jak: Chuck D, Jeru the Damaja, Redman, GZA, RZA i KRS-One.聽Weganinem聽by艂 tak偶e nie偶yj膮cy ju偶 cz艂onek legendarnej formacji Beastie Boys 鈥 Adam Yauch. Je艣li chodzi o muzyk贸w spod znaku ci臋偶szych brzmie艅, mo偶na wymieni膰 chocia偶by cz艂onk贸w grupy聽Black Sabbath聽– Geezera Butlera i Billa Warda (obaj s膮 weganami) oraz Roba Zombie i Serja Tankiana (SOAD).

Weganami聽jest tak偶e wielu muzyk贸w popowych, rockowych, reggaeowych 鈥 do wyboru do koloru: Erykah Badu, Paul McCartney, Moby, Alanis Morissette, Sinead O鈥機onnor, Prince, Matisyahu, Peter Tosh ze s艂ynnych The Wailers oraz Barry White.聽Wegetarianami聽s膮 (lub byli) natomiast: Jeff Beck, Michael Bolton (znany m.in. z T.Rex) oraz jeden z najwybitniejszych saksofonist贸w wszechczas贸w 鈥 John Coltrane.

Wegetarianizm staro偶ytny

Jeszcze 偶eby pokaza膰, 偶e聽wegetarianizm聽nie jest jak膮艣 nowo偶ytn膮 mod膮, chcia艂bym poda膰 przyk艂ady wybitnych umys艂贸w z czas贸w staro偶ytnych: filozof贸w, etyk贸w, teolog贸w i przyw贸dc贸w duchowych, pisarzy i poet贸w.聽Wegetarianami聽byli mi臋dzy innymi 艣wi臋ci Jan Chryzostom oraz Bazyli z Cezarei. Mi臋sa nie jedli r贸wnie偶 Konfucjusz, Budda 艢akjamuni, Zaratustra, cesarz A艣oka, Horacy, Wergiliusz, Empedokles, Plotyn, Plutarch, Tertulian, Pitagoras. S膮 przes艂anki 艣wiadcz膮ce, 偶e聽wegetarianami聽byli tak偶e Sokrates i jego ucze艅 Platon. Jakby si臋 rozp臋dzi膰, to mo偶na by powiedzie膰, 偶e nasza cywilizacja wyros艂a na korzeniach wegetaria艅skich!

Aktorzy, piosenkarze, celebryci – weganie

Nie brakuje te偶 aktor贸w, kt贸rzy s膮 zwolennikami diety ro艣linnej. Nie dowodzi to w 偶aden spos贸b neutralno艣ci czy te偶 pozytywnego wp艂ywu weganizmu na zdrowie psychiczne i fizyczne (kto艣 z艂o艣liwy m贸g艂by uzna膰 to za kontrargument), ale powiedzmy sobie szczerze – te osoby s膮 dla wielu os贸b idolami i stanowi膮 wz贸r do na艣ladowania. Nie jestem zwolennikiem kopiowania takich zachowa艅, lecz wydaje mi si臋, 偶e warto w tym wpisie wymieni膰 tak偶e te osoby:

Ellen DeGeneres

Joaquin Phoenix

Liam Hemsworth (THOR!!!!)

Thor nie je mi臋sa od 2015 r. Powiedzia艂 kiedy艣 dla Men’s Health (tak, tej g艂upiej gazetki, kt贸ra daje przepis na sze艣ciopak w weekend): „I have a lot of friends who are vegan. Woody Harrelson was actually one of the original reasons I became vegan, because he鈥檚 been vegan for, I don鈥檛 know, 30 years or something,”

(btw, sze艣ciopak w weekend nigdy nie by艂 dla mnie zbyt du偶ym wyzwaniem)

via GIPHY

…if you know what I mean.

No, ale wracaj膮c do Thora, tzn. Liama:

„After all the information I gathered about the mistreatment of animals, I couldn鈥檛 continue to eat meat. The more I was aware of, the harder and harder it was to do. About six months ago I went and saw a nutritionist to do a blood-diet analysis. He basically told me, based on my blood type and all the other different little tests they do, that red meat was good for me, and I should eat a lot more red meat and various other foods. So I started doing that, and the more red meat I ate, the worse I felt.”

Wida膰, 偶e motywacji do przej艣cia na weganizm mo偶e by膰 wiele – od etycznych, po zdrowotne.

RZA (Wu-Tang Clan):

Peter Dinklage (uwaga, drastyczne obrazki, ale mo偶e warto si臋 z nimi zmierzy膰):

Joan Jett (she loves rock and roll) te偶 nie je mi臋sa. Wspomniany Woody Harrelson te偶. Do tego Cassey Affleck, Moby, Sia, Stevie Wonder, Morrisey, James Cromwell, Jared Leto, Jeniffer Lopez, Jay-Z, Bryan Adams, czy … Pamela Anderson:

pamela anderson peta

No i Miley Cyrus … z jej dziwn膮 motywacj膮 馃榾

Ostro偶ne wnioski

Oczywi艣cie mo偶na by popa艣膰 w przesad臋 i dowodzi膰 na podstawie powy偶szych przyk艂ad贸w, 偶e zaniechanie聽jedzenia mi臋sa聽obudzi w nas talenty, spot臋guje nasze zdolno艣ci umys艂owe itd. Oczywi艣cie to nie t臋dy droga. Jednak to, co chcia艂em podkre艣li膰, to to, 偶e聽mo偶na nie je艣膰 zwierz膮t i zachowa膰 艣wietn膮 kondycj臋 cia艂a i umys艂u. Jedno z drugim si臋 nie wyklucza.

Zatem je艣li my艣leli艣cie o przej艣ciu (chocia偶by na pr贸b臋, na jaki艣 czas) na聽wegetarianizm聽(lub聽weganizm), to argumenty, 偶e to szkodzi zdrowiu, b臋dziecie os艂abieni, ot臋piali itd., mo偶ecie sobie podarowa膰聽;)聽Oczywi艣cie zalecam podchodzi膰 do tematu od偶ywiania rozs膮dnie i zar贸wno jedz膮c mi臋so jak i b臋d膮c weganinem, aby zachowa膰 zdrowie, trzeba je艣膰 艣wiadomie. Poczytaj troch臋 o dietetyce, dowiedz si臋, czego potrzebuje organizm, a co jest dla niego trucizn膮 lub 艣mieciem.

Pami臋taj 鈥 jedynymi usprawiedliwieniami dla jedzenia mi臋sa i wspierania przemys艂u mi臋snego s膮: wygoda, przyzwyczajenie i konformizm.

Oczywi艣cie mo偶e si臋 okaza膰, 偶e jaki艣 artysta, czy sportowiec wycofa艂 si臋 z diety wega艅skiej, zmieni艂 postaw臋. Je艣li znacie takie przypadki (spo艣r贸d os贸b z powy偶szej listy) – wrzu膰cie komentarz. Postaram si臋 to szybko zweryfikowa膰 i poprawi膰, aby nie by膰 pos膮dzanym o rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji.